Bevlekte Ontvangenis

Ik heb dan wel geen televisie, maar tegenwoordig kun je je ook via internet vergapen aan spelletjesshows, partijpropaganda van de NPO, mensen die elkaars B&B beoordelen en André Rieu op herhaling. Het is komkommertijd, dus vooral veel herhaling.

En dan is daar Erica op reis. Net als vele reisprogramma’s wordt ook in Erica op reis de exotische cultuur aanbeden. Er is op de Nederlandse televisie geen cultuur die zo geadoreerd wordt als de niet-Nederlandse. Een kritische noot is ver te zoeken. In tegendeel. Erica (Terpstra) laat zich met verwondering onderdompelen in de culturele gebruiken en rituelen van andere landen, laat omroep Max op de website weten. Met een frisse kijk op de overdreven aandacht voor andere culturen keek ik niet echt met verbazing naar een aflevering van dit reisprogramma. Ook ik was namelijk nog niet zo lang geleden vol van alle culturen behalve de mijne.

Erica Terpstra reisde naar de Verenigde Staten. In Arizona, Utah en Nevada sprak ze met Navajo-indianen en medicijnmannen, en ze liet ze zich op een cowboyranch onderwijzen in de kunst van het lassowerpen. Ze ging kijken wat er nog over is van de romantiek van het Wilde Westen.

De nogal voorspelbare vraag aan een Navajo-indiaan liet niet lang op zich wachten. Waarom het zo belangrijk is dat zijn cultuur behouden blijft. Het is de vraag die nooit wordt gesteld als het een reisprogramma over Nederland betreft. Dan is de vraag irrelevant. Zo zal er nooit gevraagd worden waarom het jammer is dat er in Spakenburg nog maar 150 vrouwen in tradionele klederdracht lopen, terwijl vóór de oorlog alle vrouwen die prachtige kleren nog droegen. En áls de vraag gesteld zou worden, dan is het vanzelfsprekend op een cynische manier. We aanbidden liever vreemde culturen, terwijl we onze eigen cultuur belachelijk maken.

‘Hij Die Eerlijk Doodt’, een Lakota-indiaan, vertelt aan Erica over Columbus die de hele Arowak-natie, 25.000 indianen, uitmoordde. Erica schudt quasi meevoelend ‘why?’ en laat ons in haar commentaar weten dat veel indianen werden gedwongen de taal van de overheersers over te nemen. De stoute Europeanen zijn verantwoordelijk voor het uitsterven van 700 indianenstammen die elk een eigen taal spraken. Alles werd de indianen ontnomen, maar het eigen geloof en de spiritualiteit kon niemand ze afnemen. En dat is het meest wezenlijke van hun cultuur, laat Erica ons weten. ‘Hij Die Eerlijk Doodt’ vertelt over de dagelijkse verbinding met zijn voorouders, voorouders die wij blanken klaarblijkelijk niet hebben. Erica noemt het verbonden zijn met voorouders een prachtig concept. Het zal vanzelfsprekend niet in Erica opkomen om er misschien eens bij stil te staan dat ook wij verbonden zijn met onze voorouders.

In Monument Valley praat Erica met Roy, een Navajo-indiaan. Roy vertelt hoe hij op negenjarige leeftijd gevangen werd genomen en hoe zijn haar werd afgeknipt. Erica zegt er op overbodige wijze bij dat hij (dus) afstand moest doen van zijn identiteit en cultuur.

Ondertussen besef ik dagelijks hoe wij nu afstand doen van onze cultuur. Aan mij zal nooit gevraagd worden wat ik daarvan vind. En ook aan Catrien uit Spankenburg zal nooit gevraagd worden of het niet jammer is dat haar cultuur en identiteit zullen verdwijnen. Het is geen item. Wij hebben geen voorouders. Kelten, Germanen, Saksen, Juten, Friezen… nooit wordt aan de afstammelingen van deze stammen gevraagd waarom het jammer is dat deze culturen verdwijnen of reeds zijn verdwenen. Het concept, zoals Erica het noemt, het verbonden-zijn met onze voorouders, komt enkel ter sprake in reisprogramma’s over ándere dan Europese culturen. Die diepe verbondenheid met het verleden is namelijk slechts voorbehouden aan niet-Europeanen. Wij zijn erfzondaars. Wij zijn bevlekt ontvangen.

By | 2017-11-28T11:18:06+00:00 juli 18th, 2017|Categories: Column|Tags: , , , , , |0 Comments

About the Author:

Leave A Comment

This Is A Custom Widget

This Sliding Bar can be switched on or off in theme options, and can take any widget you throw at it or even fill it with your custom HTML Code. Its perfect for grabbing the attention of your viewers. Choose between 1, 2, 3 or 4 columns, set the background color, widget divider color, activate transparency, a top border or fully disable it on desktop and mobile.

This Is A Custom Widget

This Sliding Bar can be switched on or off in theme options, and can take any widget you throw at it or even fill it with your custom HTML Code. Its perfect for grabbing the attention of your viewers. Choose between 1, 2, 3 or 4 columns, set the background color, widget divider color, activate transparency, a top border or fully disable it on desktop and mobile.

This Is A Custom Widget

This Sliding Bar can be switched on or off in theme options, and can take any widget you throw at it or even fill it with your custom HTML Code. Its perfect for grabbing the attention of your viewers. Choose between 1, 2, 3 or 4 columns, set the background color, widget divider color, activate transparency, a top border or fully disable it on desktop and mobile.

This Is A Custom Widget

This Sliding Bar can be switched on or off in theme options, and can take any widget you throw at it or even fill it with your custom HTML Code. Its perfect for grabbing the attention of your viewers. Choose between 1, 2, 3 or 4 columns, set the background color, widget divider color, activate transparency, a top border or fully disable it on desktop and mobile.